Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) opublikowała w 2025 roku raport pt. „Technical Guide: Physical Security Considerations for Protecting Critical Infrastructure from Terrorist Attacks”. To szczegółowy przewodnik techniczny opracowany w ramach projektu OBWE Project PROTECT, prowadzonego przez Jednostkę ds. Zwalczania Terroryzmu w Departamencie Zagrożeń Transnarodowych Sekretariatu OBWE w Wiedniu. W prace nad dokumentem zaangażowani byli eksperci z państw członkowskich OBWE oraz przedstawiciele organizacji międzynarodowych, w tym ONZ, INTERPOL i Komisji Europejskiej.
Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie poświęcone fizycznej ochronie infrastruktury krytycznej przed atakami terrorystycznymi. Zawiera zestaw dobrych praktyk, zaleceń i zasad, które można zastosować zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Autorzy omawiają w niej kwestie strategiczne, prawne i techniczne – od identyfikacji infrastruktury krytycznej, przez analizę zagrożeń i zarządzanie ryzykiem, aż po konkretne środki ochrony fizycznej, takie jak systemy kontroli dostępu, monitoring, oświetlenie, zabezpieczenia perymetryczne czy wzmocnienia konstrukcyjne budynków. OBWE podkreśla, że infrastruktura krytyczna – obejmująca m.in. energetykę, transport, wodociągi, telekomunikację i służbę zdrowia – ze względu na swoje znaczenie dla funkcjonowania państw i społeczeństw stanowi jeden z głównych celów potencjalnych ataków terrorystycznych.
Choć przewodnik nie ma charakteru prawnie wiążącego, pełni rolę praktycznego narzędzia wspierającego decydentów, operatorów infrastruktury krytycznej, służby ochrony oraz instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo. Jego celem jest ujednolicenie podejścia do ochrony infrastruktury w państwach członkowskich OBWE, przy jednoczesnym poszanowaniu krajowych przepisów i specyfiki poszczególnych systemów. Ważnym elementem dokumentu jest także zwrócenie uwagi na potrzebę łączenia ochrony fizycznej z cyberbezpieczeństwem oraz rozwijania odporności infrastruktury (resilience) – czyli zdolności do utrzymania lub szybkiego przywrócenia działania po incydentach.
Dla operatorów infrastruktury krytycznej przewodnik OBWE to cenne źródło wiedzy i praktycznych wskazówek. Dokument prowadzi czytelnika krok po kroku przez cały proces budowania bezpieczeństwa – od analizy zagrożeń, przez opracowanie planów ochrony, po wdrożenie i testowanie zastosowanych rozwiązań. Szczególny nacisk położono na współpracę międzysektorową, partnerstwa publiczno-prywatne oraz poszanowanie praw człowieka w działaniach ochronnych. W publikacji opisano również znaczenie szkoleń, ćwiczeń i skutecznej komunikacji kryzysowej w utrzymaniu wysokiej gotowości organizacyjnej.
W praktyce raport OBWE pomaga operatorom infrastruktury krytycznej lepiej rozumieć współczesne zagrożenia i reagować na nie w sposób proporcjonalny, skuteczny i zgodny z międzynarodowymi standardami. Dzięki temu instytucje odpowiedzialne za kluczowe usługi publiczne mogą tworzyć spójne i zintegrowane systemy ochrony, które wzmacniają bezpieczeństwo państwa i zwiększają odporność społeczeństwa na potencjalne ataki terrorystyczne.
W kolejnych artykułach przybliżymy najważniejsze rozdziały tego przewodnika i omówimy praktyczne rekomendacje OBWE dla operatorów infrastruktury krytycznej.