Wrzesień 2026 roku, Legnica. Ktoś podpala skrzynki zasilające maszty telekomunikacyjne, budynek gospodarczy, kable i szafę elektryczną. Do podpaleń używa koktajli Mołotowa. Policja zatrzymuje 35-latka, obywatela RP, który podczas aresztowania mówi, że „przez chwilę miał władzę w mieście”. Sprawa wydaje się zamknięta. Ale jeszcze tej samej nocy, już po zatrzymaniu podejrzanego, ktoś włamuje się do dwóch kolejnych stacji bazowych w Legnicy. Dzień później w dolnośląskich Polkowicach, 40 kilometrów dalej, ktoś przecina kable zasilające i transmisyjne przy kolejnym maszcie i próbuje go podpalić. Organy ściągania nie potwierdziły w tym wypadku powiązania z aktywnością wrogich służb specjalnych. Ot, kumulacja. Specjaliści od zagrożeń hybrydowych patrzą na sprawę nieco inaczej…
Nie tylko Legnica
Co ważne, wydarzenia z Dolnego Śląska nie są odosobnionym incydentem. Od stycznia 2026 roku tylko w tym jednym województwie odnotowano 31 przypadków kradzieży elementów infrastruktury telekomunikacyjnej, sześć kradzieży z włamaniem do stacji bazowych i pięć przypadków ich fizycznego uszkodzenia. Sprawców ustalono obecnie w sześciu przypadkach.
Sama skala zjawiska nie przesądza oczywiście o tym, że za każdym włamaniem stoją służby wrogiego państwa, lub osoby inspirowane ich operacyjną aktywnością – świadomie lub nie. Kradzieże miedzi i akumulatorów to polska codzienność od lat. Jeden z czołowych operatorów telefonii komórkowej poinformował, że w 2021 roku zanotowano 861 kradzieży miedzianych kabli telekomunikacyjnych, a w rekordowym 2012 roku doszło do niemal 10 000 takich incydentów, których efektem było ponad 650 000 niedziałających usług i ponad 400 000 uszkodzonych łączy. Kradzież jednego metra kabla może odciąć od łączności całą miejscowość. Konsekwencje mogą być tragiczne, zwłaszcza, gdy nie dojedzie karateka, czy straż pożarna bo nie będzie, jak jej wezwać. O tym często zapominają ci, którzy szukają łatwych pieniędzy, bo kilka metrów kabla może kosztować tyle, co niejedno życie.
Okoliczności towarzyszące wydarzeniom z Legnicy raczej nie wskazują na kradzież; koktajle Mołotowa, precyzyjne uszkadzanie kabli zasilających i transmisyjnych, kontynuacja po zatrzymaniu głównego podejrzanego. To wszystko wygląda zbyt profesjonalnie na kolejny chuligański wybryk…
Gdy teoria spiskowa staje się narzędziem
Zanim jednak przejdziemy do zagadnienia sabotażu jako działania hybrydowego, warto cofnąć się do roku 2020. Bo zniszczenia stacji bazowych nie zaczęły się wczoraj. Zaczęły się od Facebooka.
Na przełomie marca i kwietnia 2020 roku, gdy Europa zachodziła w głowę jak pokonać COVID-19, media społecznościowe zalała teoria spiskowa: technologia 5G osłabia układ odpornościowy i powoduje koronawirusa. Albo w bardziej radykalnej wersji, że wirusa w ogóle nie ma, a objawy to skutek promieniowania z masztów. Teoria była manipulacją, ale jej skutki jak najbardziej realne. W Wielkiej Brytanii odnotowano łącznie 61 ataków na infrastrukturę telekomunikacyjną. W Holandii do początku maja 2020 roku odnotowano 23 incydenty, w tym 16 podpaleń. We Francji sprawcy użyli koktajli Mołotowa. W Belgii, Irlandii, na Cyprze. Łącznie w Europie odnotowano ponad 140 ataków na infrastrukturę telekomunikacyjną powiązanych z narracją anty-5G; w samej Wielkiej Brytanii 61, w Holandii 16, kolejne w Irlandii, Belgii, Włoszech, na Cyprze i w Szwecji.
Jest tu jeden szczegół, który mówi wiele o tym, jak działa dezinformacja skierowana przeciwko infrastrukturze. Większość podpalonych masztów nie miała jeszcze zainstalowanej technologii 5G. Płonęły anteny 3G i 4G. Nie przeszkodziło to w niczym. Ludzie niszczyli nie to, czego się bali, niszczyli to, co było blisko. Nie zdając sobie niejednokrotnie sprawy, że uszkadzając stacje bazową, odcinają drogę do wezwania karetki, straży pożarnej, czy zamówienia pizzy.
Holenderski służby wydały wówczas komunikat: „Zakłócenie pracy masztów nadawczych może mieć konsekwencje dla zasięgu sieci telekomunikacyjnej i działań służb ratowniczych.” Historia idei zna pojęcie użytecznego idioty… Algorytmu platformy społecznościowej zadziałał lepiej niż rekruter obcego wywiadu. Nie jest to czas i miejsce na roztrząsanie, kto nakarmił algorytm, ale rezultatem było zniszczenie części systemu ratowniczego kraju. To nie jest tylko teoria. W czerwcu 2026 roku NATO oceniło, że Rosja prowadzi przeciw państwom Sojuszu systematyczną kampanię sabotażu infrastruktury krytycznej. Między lutym 2022 a lutym 2026 roku odnotowano 151 operacji dywersyjnych powiązanych z Rosją na terenie Europy. Coraz częściej realizują je nie zawodowi agenci, lecz lokalni pośrednicy, osoby zwerbowane przez internet, przez pozornie przypadkowe kontakty, niekiedy nieświadome, dla kogo pracują. Zlecenie brzmi jak zwykłe zadanie: włam się, podpal, ukradnij. Efekt jest ten sam co przy profesjonalnej dywersji: brak zasięgu, martwy obszar, utrudniona lokalizacja na 112.
Awarie bez złej woli
Jakkolwiek sabotaż i dezinformacja brzmią spektakularnie, warto pamiętać, że sieć komórkowa ma też wrogów znacznie mniej dramatycznych. Codzienną przyczyną przerw w zasięgu są awarie techniczne: przepalony sprzęt, błędy w trakcie prac serwisowych, zerwane kable podczas budów drogowych, uszkodzenia kabli przez wibracje od wiatru, starzenie osprzętu pod wpływem temperatury i wilgoci. To w kraju dominują jako powody awarii. Zdecydowana większość uszkodzeń kabli to efekt prac budowlanych i starzenia się sieci, a nie sabotażu. Do tego dochodzi pogoda. Silny wiatr, oblodzenie, uderzenie pioruna… żaden maszt nie jest na to odporny w stu procentach. W lokalizacjach szczególnie narażonych operatorzy instalują dodatkowe zabezpieczenia, ale koszt pełnego utwardzenia całej sieci byłby astronomiczny. Wybierają więc priorytety: stacje w pobliżu szpitali, węzłów komunikacyjnych, obiektów strategicznych dostają więcej uwagi. Reszta – mniej.
Strategia, której nie widać w statystykach
Wracając do Legnicy: policja oficjalnie nie widzi w tamtejszych zdarzeniach dywersji. Być może ma rację. Być może 35-latek z koktajlami Mołotowa i włamywacze działający tę samą noc po jego zatrzymaniu to zbieg okoliczności.
Ale jest też inna możliwość, o której nie mówi się wprost w komunikatach prasowych: że granica między wandalizmem, kradzieżą miedzi, destrukcją inspirowaną dezinformacją i celowym sabotażem jest znacznie bardziej płynna, niż wynikałoby z kategorii stosowanych przez organy ścigania. Że złodziej akumulatorów z szafki przy maszcie i agent wykonujący zlecenie obcego wywiadu powodują dokładnie ten sam skutek: brak zasięgu, utrudniona lokalizacja na 112, martwy obszar w systemie alarmowania ludności.
Źródła:
Wirtualna Polska (10.09.2026): https://wiadomosci.wp.pl/trwa-seria-tajemniczych-podpalen-cel-infrastruktura-telekomunikacyjna-7327928559921312a
android.com.pl (czerwiec 2022): https://android.com.pl/news/492657-zlodzieje-rozkradaja-infrastrukture-telekomunikacyjna/
telepolis.pl (styczeń 2022): https://www.telepolis.pl/wiadomosci/orange-awaria-internetu-zlodzieje-miedzi
spidersweb.pl (czerwiec 2020): https://spidersweb.pl/plus/2020/06/5g-potesty-covid-ataki-teorie-spiskowe
rp.pl (kwiecień 2020): https://cyfrowa.rp.pl/telekomunikacja/art16932571-seria-atakow-na-maszty-5g-w-holandii-wczesniej-byla-wielka-brytania
telepolis.pl (kwiecień 2020): https://www.telepolis.pl/wiadomosci/wydarzenia-art/holandia-plona-nadajniki-5g
Telekomunikacja i Techniki Informacyjne (1-2/2013): https://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-7b8ac6af-c6cc-4520-ac0b-acbae11e7445/c/Borzycki.pdf
defence24.pl (sierpień 2026): https://defence24.pl/wojna-na-ukrainie-raport-specjalny-defence24/rosja-kontra-nato-tak-sabotaz-wraca-do-europy
se.pl (wrzesień 2026): https://www.se.pl/wiadomosci/polska/wojna-hybrydowa-uderzy-ze-zdwojona-sila-unia-europejska-przechodzi-do-kontrataku-aa-rkts-2HtX-tNjX.html