Analiza raportów służb specjalnych Litwy, Łotwy i Estonii pokazuje, że infrastruktura krytyczna jest postrzegana jako jeden z kluczowych obszarów współczesnego bezpieczeństwa państwa. W raportach państw bałtyckich problem ten ujmowany jest w sposób bardziej bezpośredni niż w części analiz państw nordyckich. Infrastruktura krytyczna nie funkcjonuje wyłącznie jako element odporności państwa, lecz również jako potencjalny cel działań wywiadowczych, cybernetycznych, sabotażowych i destabilizacyjnych.
W analizowanych raportach szczególne miejsce zajmuje infrastruktura energetyczna, jednak problematyka infrastruktury krytycznej jest ujmowana szerzej i obejmuje również systemy teleinformatyczne, infrastrukturę cyfrową, transportową oraz mechanizmy zapewniające ciągłość funkcjonowania państwa. Widoczne jest także silne powiązanie zagrożeń infrastrukturalnych z działalnością państw obcych, przede wszystkim Rosji i Białorusi.
Najbardziej rozbudowane podejście prezentuje raport łotewski. Infrastruktura krytyczna analizowana jest przede wszystkim przez pryzmat bezpieczeństwa energetycznego oraz odporności państwa na działania destabilizacyjne. Szczególną uwagę poświęcono procesowi odłączenia państw bałtyckich od systemu BRELL i synchronizacji z europejską siecią elektroenergetyczną (s. 61–63). Wskazano, że proces ten wymagał zwiększonego zaangażowania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, identyfikacji zagrożeń oraz wdrażania środków ochronnych wobec infrastruktury o strategicznym znaczeniu (s. 61–62). Raport podkreśla również znaczenie współpracy międzynarodowej w ochronie infrastruktury oraz konieczność przygotowania państwa na potencjalne działania Rosji wymierzone w sektor energetyczny (s. 61–64). Jednocześnie raport łotewski wskazuje, że zagrożenia wobec infrastruktury nie ograniczają się wyłącznie do działań fizycznych. Istotnym problemem pozostają cyberzagrożenia oraz działania informacyjne mogące wpływać na funkcjonowanie państwa i jego odporność społeczną. Infrastruktura krytyczna jest więc ujmowana jako element szerszego systemu bezpieczeństwa, obejmującego zarówno aspekty techniczne, jak i informacyjne.
Raport litewski prezentuje najbardziej wielowymiarowe ujęcie problematyki infrastruktury krytycznej. W ramach kategorii „economic and energy security” wskazano, że podmioty powiązane z Rosją, Białorusią i Chinami są zainteresowane sektorami strategicznymi oraz projektami infrastrukturalnymi o znaczeniu państwowym (s. 60–61). Dotyczy to nie tylko sektora energetycznego, lecz również infrastruktury o znaczeniu gospodarczym i technologicznym. Raport podkreśla, że podmioty te wykorzystują mechanizmy gospodarcze, inwestycyjne i pośredników w celu uzyskania wpływu lub dostępu do infrastruktury strategicznej (s. 61–62). Istotne miejsce zajmuje również problem cyberbezpieczeństwa. Raport wskazuje, że wrogie podmioty dysponują zdolnością prowadzenia destrukcyjnych cyberataków wobec infrastruktury krytycznej, w tym systemów energetycznych i teleinformatycznych (s. 67–68). Podkreślono, że skutki takich działań mogą bezpośrednio wpływać na funkcjonowanie państwa i bezpieczeństwo ludności. W tym kontekście infrastruktura krytyczna jest analizowana nie tylko jako fizyczny system obiektów i instalacji, lecz także jako sieć zależności cyfrowych i informacyjnych. Litewski raport zwraca również uwagę na problem rozpoznania infrastruktury. Wskazuje, że podmioty powiązane z Rosją, Białorusią i Chinami dążą do uzyskania dostępu do sektorów strategicznych oraz informacji istotnych z punktu widzenia ich funkcjonowania (s. 60–62). Działania te mają charakter gospodarczy, inwestycyjny i wywiadowczy.
Raport estoński ujmuje problem infrastruktury krytycznej przede wszystkim w kontekście odporności państwa i bezpieczeństwa systemowego. Wskazano, że infrastruktura krytyczna pozostaje obszarem szczególnej wrażliwości w kontekście działalności państw obcych, zagrożeń cybernetycznych oraz bezpieczeństwa wewnętrznego (s. 81–82). Jednocześnie raport nie koncentruje się na szczegółowej analizie poszczególnych sektorów infrastruktury. Punkt ciężkości został przesunięty w stronę ochrony systemów informatycznych, bezpieczeństwa informacji oraz zdolności państwa do reagowania na incydenty (s. 81–82). Estońskie ujęcie pokazuje, że infrastruktura krytyczna jest postrzegana przede wszystkim jako system wzajemnie powiązanych zależności cyfrowych i instytucjonalnych. Szczególne znaczenie przypisano odporności systemów teleinformatycznych oraz ciągłości działania administracji i usług państwowych. Zagrożenia wobec infrastruktury są analizowane głównie przez pryzmat cyberbezpieczeństwa i odporności państwa na działania zakłócające.
Wspólnym elementem wszystkich analizowanych raportów jest uznanie infrastruktury krytycznej za obszar szczególnej podatności na działania hybrydowe, cybernetyczne i wywiadowcze. Wszystkie raporty wskazują również na rosnące znaczenie ochrony infrastruktury cyfrowej i systemów teleinformatycznych. Jednocześnie widoczne są różnice w sposobie ujmowania problemu. Raporty litewski i łotewski mają charakter bardziej sektorowy i operacyjny, silniej koncentrując się na infrastrukturze energetycznej oraz konkretnych procesach strategicznych. Raport estoński przyjmuje natomiast podejście bardziej systemowe, skupione na odporności państwa, bezpieczeństwie informacyjnym i ciągłości funkcjonowania instytucji. W efekcie można stwierdzić, że w analizach państw bałtyckich infrastruktura krytyczna funkcjonuje jako bezpośredni problem bezpieczeństwa państwa, silnie powiązany z rywalizacją geopolityczną, działalnością wywiadowczą państw obcych oraz rosnącym znaczeniem cyberprzestrzeni.
Źródła:
Litwa: State Security Department of the Republic of Lithuania (VSD), Second Investigation Department under the Ministry of National Defence, National Threat Assessment 2026, Vilnius 2026.
Łotwa: State Security Service of Latvia (Valsts drošības dienests – VDD), Annual Report 2024, Riga 2025.
Estonia: Estonian Internal Security Service (Kaitsepolitseiamet – KAPO), Annual Review 2024, Tallinn 2025.